İyi veya kötü var mıdır?

[Firble]

Yalnız Barbus şöyle bir nokta var. Bugün Dünyada insanlar yüzyıllardır ilk defa birbirleri ile böylesi bir iletişim içinde iken belki de içgüdüsel olarak evrensel bazı değerler oluşturmaya çalışıyorlar. Burada evrensel daha çok tüm insanlığın onayladığı anlamında gibi daha çok. Zaman zaman öbür anlama ima olsa da.

Bu aslında olanaksız bir şey değil. Ã?ünkü bizim birisini iyi ya da kötü olarak nitelemizi yönlendiren en önemli faktör insanlarda çok ufak farklar dışında benzer olan biyolojik yapı. Kültürel farklar coğrafya faktörü gibi konular aşılabilir. Yeter ki insanlar birbirleri ile iletişim kurup ortak paydalarda bulaşabilsin.

Ancak ne yazık ki bugün bir parça olan da bu değerlerin sömürülmesi. Bunu şöyle açıklayayım. Mesela adam öldürme suç sayılıyor. Ancak bu savaş meydanında seni vuracağın birini öldürmen durumunda da geçerli mi? Daha da ötesi sana savaş açan bir devletin her hangi bir vatandaşını öldürmen gerektiğinde. Yaşamın o insanın ölümüne bağlı olduğunda.

Bunların tanımı yapılsa tanım ne şekilde olursa olsun saygı duyarım. Tanımın yapılmasının zor olduğunu her durumda bir açık nokta olacağını da biliyorum. Ancak bu tanımın inatla yapılmadığı ve bu yargının suçlanmak istenen kişileri suçlamak diğerlerini de ama diye başlayan cümlelerle kurtarmak için bu tanımsızlıktan faydalanıldığını düşünüyorum.

[barabus]

ama işte bu bu noktaları ortak bi şekilde tanımlamak yada bir sonuca ulaşmak pek kolay değil yani aynı kültürde yaşayan insanlar için bile adam öldürmek kimi zaman iyi kimi zaman kötüyse farklı toplumlar benim doğrularımı nasıl kabullenir bilmem aslında seçimleri yaparken birazda aynanın diğer tarafından bakabilsek sorun çözülecek miş gibi ama

bunuda ben yapmak zorunda hissetmiyorum kendimi yani savaşta birini öldürürsem onun hayatına son verecem dolayısıyla onun evinde bakmala sorumlu olduğu insnlara karşı yükümlülüklerini yerine getiremiyecek dolayısıyla yaptığım kötü bişey

ama yapmazsam ben ölecem buda kötü bişey

bu durumda ya birini iyi kabul edecez yadaölecek miyiz yani

oyüzden bu konu biraz karışık ve ben bu yüzden yapılanların sonuçlarına bakmaktansa yaıştaki niyeti görmek daha önemli diyorum

[Firble]

Bunu yapmak zorunda değilsin. Hatta bu yapıldığında yani evrensel değerler oluştuğunda bu değerler senin değerlerinden farklı da olabilir. Asıl önemli olan tanımının oturması. Ã?rneğin savaşta birisini öldürmek. Burada karşı karşıya kalınan en önemli çelişki adamı öldürmezsen o da seni öldürecek ya da öldürebilir.

Savaşın sebebi gibi ayrıntıları bir yana bırakalım. şimdi bir bakış açısı bu durumda en doğru olanın kendi yaşamın için öldürmek olduğunu söyleyebilir. Bunu savunan bir insana saygı duyarım. Ama savaşta sağ yanında kendi arkadaşı öldüğünde de içgüdülerinin çağrısını bir yana bırakıp adam haklıydı Allah kahretsin savaşı demesini de beklerim.

Savaşta karşındaki adamla kaldığın sahne gerçekten kritik bir an. Bu anı yaşamadan gözünün önüne getirmek çok zor. Birçok savaşta hele amaçsız savaşan insanlar savaş bitince kabus görmeleri de sanırım bu anın kritikliğinden geliyor. Ã?ünkü insanın içinde bir yerde insan öldürmek kötü bir şey. Ama o an öldürmemek de kötü. Ve insan kendi vicdanı ile ister istemez hesaplaşıyor. Peki bu nasıl aşılır? Belki savaşları önlemeye çalışarak. Gerçekten haklı bir amaç için olduğuna inanmadıkça savaşmayarak. Savaşsan bile kendi hayatını veya dostlarını korumak için gerekenden fazlasını öldürmeyerek. Ne olursa olsun savaş kişisel ahlak zemininin yıkıldığı bir durum gibi geliyor bana. Savaş sırasında iyi ve köt kavramları içiçe geçiyor. İnsanlığı birleştiren temeller sarsılmaya başlıyor. Belki savaş bir hastalık gibi tüm insanlığı saran bir hastalık.

Ancak savaşın bile bazı kuralları konabiliyor. Veya ahlak değerleri. Burada önemli olan nokta bu kuralların iki taraf için geçerli olması.

Başlangıç noktasına dönersek. Savaşın nedeni hakkında başta kısa ve saçma girişin ardından filanca ülkenin her askerinin ölümünü dram gibi gösterip. Ã?bür ülkenin askerlerinin sinek öldürür gibi öldürüldüğü filmler. Veya savaş devam ederken bu filmlerin ana haber bültenlerindeki canlı versiyonları sanırım ahlak değerlerinin içini boşaltıyor. Ki bunların içinde iyi kötü kavramı da var.

[Fioner]

İyi ve kötü vardır. Herzaman da iyiler kazanır Güçlü ile güçsüzden bahseden kötüler hep kaybeder

[ulysses]

Bence iyi ve kötü insan benliğinin karşılaştığı olaylara veya kişilere karşı ortaya koyduğu bir tepkidir. İnsanoğlu herşeyi kendi benliğine göre sınıflandırmak ve daha sonra aynı şeyle karşılaştığında o şeye karşı bir önyargıda bulunmak ister!
Daha önceki mesajlarda da belirtildiği gibi bu iki kavram kişiden kişiye değişir ,yani görecelidir. Mesala tanıdığınız biri hakkında belleğinizde oluşmuş olan, o kişi hakkındaki fikriniz, size ona karşı nasıl davranacağınızı dayatır. Eğer o kişiyi daha önceden tanımıyorsanız, hemen onu kendinize göre sınıflandırmaya benliğinizde bir safa koymaya çalışırsınız. Bunun gibi örnekler çoğaltılabilir. Aynı şekilde fiziksel algılar ( dokunma, tatma v.b.) da aynı şekilde işlemektedir. Ã?rneğin ocak üstündeki bir çaydanlığın dokunduğunuzda elinizi yakacağını gözünüzde canlandırmak da bu konuya bir örnektir.
İyi ve kötü olayına dönecek olursak toplumsal dayatmaların da bunda etkili olduğunu gözardı etmemek gerekir. Toplumsal yargı da insana herşeyi sınıflandırması yönünde baskı kurmaktadır.
Daha birçok örnek ve açıklama yapılabilir ama genel olarak anlatmak istediğim herkesin ve her toplumun kendine göre bir iyisi ve kötüsü vardır. İyiler için kötü görünenler, kötüler için iyidir. Olay konuya nerden baktığın ile ilgilidir.

Hayır ve şerden ala
olanlar da var etrafında
kaldır ve bak kafanı ufka
hayat akıp geçiyor her lahza!



Adı ve adabıyla garip ozan!

[irikedi]

Sonra İluvatar onlara dedi ki: "Size bildirdiğim temadan, birlikte uyum içinde bir Ulu Müzik yapmanızı istiyorum. Ve sizi Yokolmayan Alev'le canlandırdığım için, eğer yapabilirseniz herbiriniz kendi düşünceleriniz ve aklınızla bu temayı donatmak için güçlerinizi göstereceksiniz. Ama ben oturup dinleyeceğim ve sizin sayenizde büyük güzelliğin şarkıda uyandırılışıyla mutlu olacağım"

....................................................................................................

İluvatar oturup dinledi, uzun süre boyunca bu ona iyi gözüktü çünkü müzikte kusur yoktu. Ama tema geliştikçe, Melkor'un yüreğine, İluvatar'ın temasıyla uyum içinde olmayan kendi imgelemenin birbiri içine girmiş özleri ulaşmaya başladı; çünkü o, müziğin kendisine ayrılan kısmının gücünü ve görkemini arttırmaya uğraşıyordu......

....................................................................................................

Bu düşüncelerden bazılarını müziğine dokudu ve hemen etrafında bir ahenksizlik yükseldi, çevresinde şarkı söyleyenlerin coğu ümitsizliğe düştü, düşünceleri alt üst oldu, müzikleri durakladı; ama bazıları, müziklerini başklangıçtaki düşünceden çok, ona uyum sağlamaya yöneltti. Sonra Melkor'un ahenksizliği dahada yayıldı........

Melkor'un kötü olmadığını düşünen yoksa yukarıda kötülüğe verişmiş bir örnek var. müziğin kendisine ayrılan kısmının gücünü ve görkemini arttırmaya uğraşıyordu......

Bence açgözlülüğün neden olduğu bencillik kötüdür. Bir iş yaparken kendine yada çevresindekilere fayda sağlayan ama çok daha fazlasına, haketmedikleri halde zarar veren kişi kötüdür.

Türklider iyilik ile fayda karıştırılıyor demiş, güzelde söylemiş. Yapılan hareketler faydalı olabilir ama bu iyi olduğu anlamına gelmez. Kişinin başından geçen olaylar yaşanan sürecin meyveleridir. Kendi hatalarınızın sorumluluğunu gidermek için toplum düzenini bozmak belki yapana fayda sağlar ama iyi bir hareket değildir.

İyi niyetli kişi önce, yaptığını kendisine yakıştırmalıdır. Duruma göre değerlendirmeler yapılmalı ve hareket edilmeli, ezbere konuşulmamalı. İyi niyetli olmak önemli ama yeterli değil.

Darkgnome atasözlerinden bahsetmiş. Bence o sözlerde tutarsızlık yok, birbirlerini tamamlayan sözler. Kapkaç örneğinede anlam veremedim, şu zenginin fakirden çaldıklarının olduğu çanta örneği.

İyiliğin ve kötülüğün dereceleri var, cennet ve cehennemin katmanlarının olması gibi.

FrontsideAir "sonunda bitecek olan yaşamda acı çekmenin ne anlamı var" gibi birşey söylemiş. Aynı fikirde değilim. Acı insanı ogunlaştırır.

Özetle firble konunun çoğunu - bence tamamını değil - iyi anlatmış,Shevarash özetlemiş, Yener son parlatmayı yapmış.

Dört sayfa yazı okudum, iki sayfa kadar not çıkardım ve şuanda yazcak halim kalmadı. "neden foruma yazılır" başlığınada bi baksam iyi olur. Derdim ne benim uğraşıyorum gecenin bu saatinde

[valhalla]

iyi ve kötü bencede vardır ama iyi insan birazda olsa kötüdür yada kötü insan biraz iyidir bu onun elinde olan bişi değil...

[barabus]

eee tabii kimseden paladinlik beklememek lazım , yaw ben özlemişim bu başlığı hehe