FrpWorld.Com

Dionysos

Yunan din ve pantheonunun en gizemli tanrısıdır Dionysos. Yunanistanda geç tanınmıştır bu tanrı ama tanınıncada çok derinden etkilemiştir Yunan düşüncelerini kısacası yunan mitolojisini.

Homeros ve Hesiodos çok az bahsetmiştir bu tanrıdan. Kısaca birkaç bilgi ile üzerinden geçmiştir sadece. Nedeni ise Yunan mitolojisinin kurucusu Homeros ve Hesiodosun İ.Ã? 8 ve 9. yy da yaşamış olması ve Dionysosu yeni yeni tanımaya başlamalarıdır. Dionysosu tam olarak tanımak için birkaç yy daha beklemek gerekecektir. İ.Ã? 5. yüzyılda Euripides in ''Bakkhalar'' isimli tragedyası ile tanınmıştır tam olarak Dionysos. Euripidesin bu tragedyasın Dionysosla ilgili herşeyi öğrenebiliriz. Yaşamı, gücü, ona karşı gelenlere yaptığı şeyler.. Kısacası herşey....

Hesiodos Dionysosdan bahsederken;

''Kadmos'un kızı Semele de sevişip Zeusla
şanlı Dionysos'u doğurdu, o çoşkun tanrıyı

diye ifade etmiştir.

Annesi Semeledir Dionysos'un ama onu dünyaya getiren Semele değil babası Zeus'tur. Zeus'un yaptığı kaçamak sonunda gelmişti dünyaya Dionysos. Hera çabucak haberdar oldu bundan ve öç almak istedi haliyle kocası Zeustan ve Semeleden. Tüm kiniyle peşine düştü Hera Semelenin. Tüm öfkesine rağmen Semelenin cezasını bizzat Zeus'un vermesini ve ikisininde acı çekmesini istiyordu Hera. Bu yüzden Semelnin yanına başka bir kılığa bürünerek gitti. Bir ölümlünün kılığına. Yaklaştı Semeleye ve:

'' Sen koynuna girenin Zeus olduğunu söylüyorsun ama emin misin bundan? Nice kişiler vardır ki masum genç kızları kirli emellerine alet etmek için takma isim kullanıyor. Karnında ki çocuğun babası Zeussa kantılasın bunu madem'' demiş.

Bunun üzerine Zeustan dileğinin yerine getirilmesini ister. Zeus dileğinin ne olduğunu bilmeden Styks ırmağı üzerinde yemin eder dileğini yerine getireceğine. Styks üzerinde edilen yemin o kadar kuvvetli, o kadar sağlamdır ki Zeus bile değiştiremez bunu. Üstelik diğer tanrılarıda şahit tutmuştur buna.

''Ã?yleyse'' der Semele, '' nasıl ki Kronos'un kızı hera sen görmekteyse hep, bende görmek isterim seni bir kez olsun tüm görkeminle''

Zeus susturur birden Semeleyi ama olan olmuştur. Styks üzerinde edilen yemin bozulamazmış. Bu yüzden gösterir kendini Zeus Semeleye. Ama hangi ölümlü kadın dayanabilmiş ki Zeus un görkemli görüntüsüne Semele dayansın. Zeusun yıldırımlarıyla yanıp gider Semele'cik!!

Semele ölmüştür ama karnındaki çocuk yaşamaktadır hala. Zeus Semelenin ölü bedeninden alır çocuğu ve kendi baldırına yerleştirir.

Devamını bekleyinnn...

Rhea ''Toprak Ana''

Rhea, Anadolu tanrıçası Kybelenin Yunan tanrıları dünyasında aldığı isimdir. Uranos ve Gaia dan olma dişi bir titandır Rhea. Zeus dan önce evrene hakim olan Kronos"un hem kız kardeşi hem de karısıdır. Kronos; Zeus, Poseidon ve Hades in babasıdır aynı zamanda. Tanrıların babası olmasına rağmen ozanlar bu sıfatı Kronos gibi çocukları yiyen acımasız bir babaya vermek istememişlerdir.

Rhea ya ise "Tanrıların anası" sıfatı seve seve verilmiştir. Kronos un yanında çocuklarını zalim babalarından kurtarmak için savaşan bir annedir o. Bu çabasında çok başarılı olamasa da en küçük oğlu Zeus"u babası tarafından yutulmaktan kurtarmış, onun yerine taşa sardığı bir bez parçasını yutturmuştur Kronos"a. Zeus"u İda dağında bir mağarada saklamıştır Rhea. Onu orada İda ve Adresteia adından iki peri kız kardeş ballarıyla beslemiş, Amaltheia adından ki keçide Zeus"u emzirmiştir. Ağladığı zaman sesinin duyulmaması içinde Kuretler kalkanlarına vurarak onu acımasız babasından habersiz büyütmeyi başarmıştır Rhea.

Rhea aslında toprağı simgelediği için aslında sadece tanrıların değil, bütün varlıkların anasıdır. İlkel insan döllenme ile dokuz ay çocuğun doğum süresini tam olarak kavrayamadığından olsa gerek yaratıcılığı kadına yüklemiş, bunu da her türlü bitkinin yaratıcısı olarak kabul ettikleri toprak ile özdeşleştirmiştir.

Rhea toplumlara ve çağlara göre değişik isimler almış ama özünde "Toprak Ana" sıfatını taşımıştır. Bu isimler; Kubaba, Kyble, Ma,Arinna, İnana,Lat gibi isimlerdir. Ã?nü Roma dünyasına yayılır toprak ana Rhea"nın yıllarca. Daha sonra "Tanrı Anası" sıfatıyla Hristiyanlıkta yer bulmuştur kendine.

Yaratıcılığı toprak ile simgeleyen ilk çağ insanı beden olarak bir kadını düşünmüş ve tüm yer yüzünü bu kadının bedeni olarak tasarlamıştır kafasında. Yer yüzünün bağrındaki taşlar kemiklerini, ağaçlar ve her türlü bitki saçlarını, irili ufaklı dağlar bereket taşan memelerini ve akan sular da bu memeleri besleyen sütlerdir. Elbette ki bu damarları ve kanı unutmamıştır insan. En küçük su birikintisinden ırmaklara değin onun kan ve damarlarını oluşturmuştur yeryüzü. Döl yatağı da vardır elbet yaratıcı olarak simgelenen kadının. Mağaralarda döl yatağıdır onun.

Kybele yani Rhea nın en ünlü hikayesi bir ölümlü olan Attis ile olan aşkıdır. Kybele Attis"e kendi tapınağının bakımını vermiş buna karşılıkta Attis den bakir kalma sözü almıştır. Ne var ki ölümlü Attis sevdalanır ve verdiği sözü unutur. Düğün töreni sırasında gelen konukların arasına karışmıştır Kybele. Onu görünce derinden sarsılan Attis vicdan azabı ile erkeklik organını keserek kendini hadım eder. Attis"in toprağa akan kanlarından menekşeler ortaya çıkar. Attis bununla da kalmaz. Tam kendini asacağı sırada eski sevgilisine acıyan tanrıça onu bir çam ağacına dönüştürür ve o günden sonra çam ağacı Attis"in simgesi olur.