FrpWorld.Com

by **Possessed** » Wed May 19, 2010 9:18 am

SacoKhan wrote:Ben kişisel olarak "çok bariz" hatalı kelime yazımları olmadığı sürece yapılan hataların önemli olmadığını düşünüyorum.

Eski bir başlık ama bugün bir yazım yanlışı görerek bunu belirtesim geldi. Ben de zaten sitede yapılan yanlışları görmezden geliyorum, yoksa o kadar yanlışlar dönüyor ki forumda. Kimseyi nasıl yazacağına dair uyarmaya hakkım yok; ama çoğumuz biraz olsun dikkat etmek istiyor. Ãƒ?rneğin "de"leri ayırt etmek zor olabiliyor bazılarımıza, bazen ayrı bazen bitişik yazılıyor. Ama bir yanlış var ki çoğumuzun yaptığı, bunun alternatifi yok zaten, neden karıştırılıyor bilmiyorum. Buyrun bugün bilmeyenler öğrensin:

"şey" sözcüğü her zaman her koşulda her konumda AYRI yazılır. Bitişik yazıldığı bir durum olmadığı için karıştıracak bir şey yok. AYRI yazılır, bir cümlede kullandıysanız hemen AYIRIN.

by **SacoKhan** » Tue Jun 02, 2009 6:20 am

Ben kişisel olarak "çok bariz" hatalı kelime yazımları olmadığı sürece yapılan hataların önemli olmadığını düşünüyorum.

by **Possessed** » Tue Jun 02, 2009 5:49 am

Occultsearcher, saldırı olarak algılamadık; ama Tanrılaştırma terimi biraz ağır değil mi, sonuçta kimse Türkçe uzmanı değil, hepimiz belli kaynaklardan bakarak konuşuyoruz. TDK de ne kadar inkar etsek de önemli bir kurumdur. Ãƒ?mer Asım Aksoy'u da çok iyi bilirim; ben de yazım kılavuzu, deyimler ve atasözleri sözlükleri de vardır. Ama yurtta kalıyorum, İstanbul'daki evimde bu sözlükler ve kılavuzlar; bu nedenle ben size aklımdakileri ve TDK'nin sitesinden baktıklarımı aktarıyorum. Evde olsaydım Sayın Aksoy'un kılavuzunu da kullanabilirdim. Tanrı'yı peygamberi karıştırmaya gerek yok. Eğer Sayın Aksoy'un internet üzerinden bir Türkçe sözlüğü varsa çok iyi olurdu, bilen varsa bizi yönlendirebilir mi?

Türkçede tartışmalı çok kural var, bu yüzden birbirimizi yemeye gerek yok. Kaynaklarını belirterek "bu böyle diyor, şu şöyle diyor" diyerek olayı tartışabiliriz. occultsearcher bilgilendirmen için teşekkürler; artık senin yüzünden "bilim adamı" yazamayacağım

şu ana kadar ayrı bilirdim ama dediğin mantıklı. Tutucu biri olduğumdan hemen adapte olamıyorum, napacağız

Biraz üzerinde düşünüp araştırmam lazım, şimdi pek zamanım yok, çıkmak zorundayım.

Bu arada şöyle bir çağrı da yapabiliriz. Herkes evindeki kütüphanesine birer Ãƒ?mer Asım Aksoy yazım kılavuzu, deyimler ve atasözleri sözlükleri alsın. Bana da okuldaki Türkçe öğretmenim aldırmıştı. Bir bildiği vardır

by **occultsearcher** » Mon Jun 01, 2009 10:40 am

Ya işte bu dil işi biraz tartışmalı bir şey. TDK'nın söylediklerini "Tanrı sözü" kabul edip öyle gitmek makul gelebilir. O bir seçenek. Bir başka seçenek de bir miktar düşünüp, sağa sola bakmak. Herhangi bir yargı veya saldırı yok, yanlış anlaşılmasın.
Ben Ãƒ?mer Asım Aksoy'un ve onun 12 Eylül öncesi TDK grubunun yazım kılavuzunu kullanıyorum. Bunu defalarca söyledim. Zira bu adamlar Türkiye'deki ilk yazım kılavuzunu filan düzenleyen ekolün devamı. 12 Eylül'den sonra TDK ve TTK'nin ne hale geldiğini biliyoruz zaten. Neyse, tartışmayı siyasi boyuta kaydırmayayım. Ama bakın Ãƒ?mer Asım Aksoy'un ekibinin Ana Yazım Kılavuzu'nda bileşik kelimelerle ilgili ne diyor, aynen aktarıyorum:

25. BİLEşİK SÖZCÃƒ?KLERİN YAZIMI
Tek bir kavramı karşılamak üzere bir ad ya da sıfat tamlamasının, çekimsiz ya da belli bir çekimde iki eylemin, kısa bir tümcenin kalıplaşmasıyla oluşan sözcüklere bileşik sözcük denir. Hangi biçimde oluşursa oluşsun bileşik sözcük anlamca bir bütündür, tek bir kavramı karşılar, biçimce bir bütündür, sözcükleri birbirinden ayrılmaz ve sözcükleri arasına çekim ekleri, yapım ekleri ya da başka bir sözcük getirilemez: kuşpalazı (bir hastalık adı), katırtırnağı (bir bitki) niçin (ne için, soru belirteci), gecekondu (geceleyin izinsiz yapılmış ev), Gümüşhacıköy (yer adı), imambayıldı (bir yemek adı), gelivermek (çabuk gelmek)...

Ayrıca aynı kitabın ELEşTİRİLER kısmında bu konu hakkında bir bölüm daha var, onu da aynen paylaşıyorum:

VI. Bileşik sözcükler ve terimler
Birden çok sözcükten oluşan terimlerin birçoğu, dilbilgisi yönünden ya bileşik sözcük durumundadır ya da bu durumu alma yolundadır.
Terim, bir uğraşı dalının belli kavramlarına, nesnelerine verilen ad niteliğinde olduğundan iki, üç sözcükten oluşan bir "bütünlük" taşır. Bu nedenle tek sözcük gibi (bileşik) yazılması yaygınlaşmaktadır. Ãƒ?rneğin [i bilir[/i] ve kişi'den oluşan bilirkişi her şeyi bilen bilgili kişi değil, teknik bir konuda bilgisine başvurulan kişidir. Yani iki sözcük, özel bir kavramın adı olmak üzere birleştirilmiştir.

Bu yaklaşım bana daha makul geliyor örneğin ötekine göre. Bilimadamı da bir bileşik kelime. o yüzden iki kelimeyi ayrı ayrı yazmak benim aklıma yatmıyor. Bu yöntemi ve sebepleri de görün ki kararınızı kendiniz verin istedim. Yoksa hocanız da yanlış biliyor olabilir. Bir hoca kendi dalı dışında otoriteye sahip değildir, o yüzden örneğin anatomi hocası size teorik fizik dersi veremez, verse de doğru olmayabilir gibi.
Tekrar ediyorum, herhangi bir saldırı amacı filan yok hiçbir şekilde. Böyle de bir şey var, bunu da görün diye yazdım gecenin bu saatinde uğraşıp

by **catboy** » Mon Jun 01, 2009 7:14 am

TDK kaynağına göre Possessed'in dediği gibi bilim adamı ayrı yazılır, hem ben biyoloji bölümü okuyorum ve hocalarımız bile bizi bu konuda uyarıyorlar. Sizler bilim adamı adayısınız, en azından bilim adamı sözcüğünü doğru yazın diye...

by **occultsearcher** » Mon Jun 01, 2009 7:12 am

Possessed wrote:3. Yardımcı eylem "-etmek" ve "-olmak" her zaman ayrı yazılır. Daha önce söylemişimdir bunu.
"yoketmek, sağolmak, terketmek" değil, "yok etmek, sağ olmak, terk etmek" olmalı. Aslında buradaki yanlış sanırsam ulama yüzünden oluyor, örneğin gördüğüm herkes "bilimadamı" diye yazıyor ama onun doğrusu "bilim adamı"dır.

Fark etmek, sağ olmak filan ayrı yazılır, tamam da, bilimadamı birleşik kelimedir. Tıpkı bilimkurgu gibi. Bunlar birleşik kelime olduklarından dolayı bitişik yazılır, ayrılmazlar.

AlenthasLeasess wrote:
Ekşi Sözlük wrote:yanısıra kalıplaşmış bir kullanımdır ve kalıbın içindeki ne "yan" ne de "sıra" sözcüğünün kendi anlamı, kalıbın anlamıyla alakalıdır. dolayısıyla birleşik yazılmalıdır. bu yazım türkçenin diğer yazım kurallarıyla da uyumlu olur böylece. tek kavramı belirten neredeyse her kalıbı ayrı yazdırmaya çalışan türk dil kurumu da sktirip gitsindir.

Adamın burada yaptığı şey gayet basit: bir tarafından Türkçe kuralı uyduruyor. Net...
Kalıpların bitişik lazılması gerekmez, Türkçe'de öyle bir kural yok. Yanı sıra iki ayrı kelimeden oluşmuş ve birleşik olmayan bir kalıptır. Ayrı yazılır.

Yukarıdaki iki kural için de Ãƒ?mer Asım Aksoy'un ekibi tarafından hazırlanmış Ana Yazım Kılavuzu'nu kaynak gösteriyorum. Benim kullandığım kaynak hep o ilke olarak. Zira bana daha makul geliyor onların önerileri...

by **catboy** » Mon Jun 01, 2009 3:42 am

Bilemiyorum Alenthas, TDK'nu aşağılayan bir yazının ne derece doğru olduğu tartışma konusu bana kalırsa ve ben imla kılavuzuna daha çok güvenirim. Onları yazan arkadaşın söyleyiş biçimi pek hoşuma gitmediği için anlatmaya çalıştığı şeyler benim için havada kalıyor...

Kahve altı da Kahvaltı ile eş değerdir. Anlamını yitirmemiştir. Onun gayet günümüze kadar gelmiş bir arka planı vardır. Eskiden insanlar sabah yemeklerinden sonra kahve içtikleri için sabah yemeğine kahve altı denmeye o da söyleyiş değişikliğinden kahvaltı denmeye başlanılmış. Yani anlamlarını yitirmiyorlar, Türkçemiz zengin bir dil ve yeni sözcükler üretmek yerine bizde var olan sözcüklerle yeni sözcükler oluşturmak neredeyse sadece bizim dilimize has bir durum. Bilgisayar mesela en tipik örnektir...

by **Alenthas** » Mon Jun 01, 2009 2:46 am

Possessed wrote:3. Yardımcı eylem "-etmek" ve "-olmak" her zaman ayrı yazılır. Daha önce söylemişimdir bunu.
"yoketmek, sağolmak, terketmek" değil, "yok etmek, sağ olmak, terk etmek" olmalı. Aslında buradaki yanlış sanırsam ulama yüzünden oluyor, örneğin gördüğüm herkes "bilimadamı" diye yazıyor ama onun doğrusu "bilim adamı"dır.

Msn deyince benim de aklıma bunlar geldi. Hızlı yazarken doğan klavye yanlışlarını anlayabilirim de bilgisizlikten çıkan yanlışlara uyarımdır bunlar. Bir kere iki kere olmuyor, aynı adam aynı yanlışı her defasında yapıyor.

Yalnız birşey sorasım geldi. şimdi çoğunlukla birleşik kelimeler önceki anlamlarını yitirdikleri için birleşiyorlar. Kahve altı ==> kahvaltı gibi. Fakat Türkçede anlamını yitirdiği taktirde ayrı yazılması gereken kelimeler de var. Mesela "yanı sıra" gibi. Bunun birleşik olup olmadığını google sayesinde aradım ve ekşi sözlükte olmasına rağmen gayet mantıklı bir entry'yle karşılaştım.

Ekşi Sözlük wrote:yanısıra kalıplaşmış bir kullanımdır ve kalıbın içindeki ne "yan" ne de "sıra" sözcüğünün kendi anlamı, kalıbın anlamıyla alakalıdır. dolayısıyla birleşik yazılmalıdır. bu yazım türkçenin diğer yazım kurallarıyla da uyumlu olur böylece. tek kavramı belirten neredeyse her kalıbı ayrı yazdırmaya çalışan türk dil kurumu da sktirip gitsindir.

Edmond wrote:O diil de bn şeyi anlamıom, nie bazı hrfleri çkartıorlr?amaç ne yni?

Mantıken düşündüğümüz zaman daha kısa sürede daha çok şey yazmak için kullanıyorlar. Fakat şuna da rastlayabiliyoruz (örnek bulabilmek için geri zekalı birisinin fotoğraflarının altındaki geri zekalı arkadaşlarının yaptıkları geri zekalı yorumları okumak yetti): gelsin yazmak yerine "ghelsn" yazan tipler var misal. Sondaki "i"yi çıkartıp başa çok gereksiz ve saçma bir şekilde "h" koyup havalı oluyorlar herhalde. Bence bunun çabuk yazmakla ilgisi yok tamamen geri zekalılık.

Eklemeden geçemeyeceğim, hem "G" hem de "K" için "Q" harfi kullanıldığında bazen kafam karışıyor. Acaba "G" mi dedi yoksa "K" mi dedi diye bir kaç saniye harcamak zorunda kalıyorum ki hiç hoş değil gerçekten. Neyse, devam ediyoruz...

Büyüklü küçüklü yazan elemanları hala anlamış değilim. Hoş göründüğünü düşünüyorlar herhalde ama şöyle bir değerlendirme yapacak olursak:

BüYüKLÃƒ? küÃƒ?Ãƒ?ükLü YazAn ELeMaNlArı AnlAmış DeğiliM. Hoş GÃƒ?rüNdÃƒ?ğüNü DÃƒ?şüNüYOrLar HeRHaLDe aMa şÃƒ?yLE BiR DeğEnDirMe YAPaCak OlUrsAk...

Gördüğümüz gibi üstteki örnek gayet resmi ve temiz, düzenli görünüyorken alttaki örnekte harflerin büyüklüğü sürekli değiştiğinden dolayı okuması zorlaşıyor ve göz yoruyor. Ayrıyetten böyle yazdığımız taktirde "L" harfiyle "I" harfini özellikle farklı fontlarda karıştırmak çok kolay ("I"nın kutuplarında -hehe- çizgi olmayan fontlarda).

catboy wrote:"Sağdece" (yanlış), "Sadece" (doğru)
"Herkez" (yanlış), "Herkes" (doğru)
"Yanlız" (yanlış), "Yalnız" (doğru)

"Yanlış"ı "yalnış" diye yazıp, "yalnız"ı "yanlız" diye yazan insanlar tanıyorum...

by **Possessed** » Mon Jun 01, 2009 1:43 am

Sağ ol Edmond, unutmuşum belirtmeyi. Ãƒ?nceki sayfalarda anlatmıştım, bir daha anlatırken sıkıldım kısa kestim

"fark etmek" de benim dediğime giriyor. Tek tek yazmak lazım mı bilmiyorum, tüm yardımcı eylemli örnekler aklıma gelmedi. Bir de "ayırt etmek" var, ona bir ses olayı ekleyip bitişik yazıyorlar: "ayırdetmek" diye yazıyorlar, yok böyle bir şey

Ayrıca "ayıp etmek" var, o da benim yazdığım gibi olacak. Arapça karıştırıyor, bazılarında türeme veya düşme oluyor. Bazılarında ise hiçbir şey olmuyor. İnsanların kafası karışıyor. Türkçe kökenlilerde ise öyle bir sorun yok. Onlara dikkat etmek lazım.

by **catboy** » Mon Jun 01, 2009 12:22 am

"fark etmek" aslında ayrıdır ama her yerde hatta kitaplarda bile birleşik yazılır, ama imla kılavuzuna bakarsanız ayrı yazılması gerektiğini görürsünüz...

by **Edmond** » Mon Jun 01, 2009 12:20 am

catboy wrote:Evet, aynen öyle. Gerek duymadım örnek vermeye, zaten hatalı bir kullanım olduğum için hatalı kullanıma teşvik etmeyeyim dedim durduk yere.

Ãƒ?oğu yerde rastlarsınız;

eLLe ile syLar sevgili olarak kaLsaydı ya keşke... (örnek mesela..)

sevgiLi olacaktı o

O diil de bn şeyi anlamıom, nie bazı hrfleri çkartıorlr?amaç ne yni?

3. Yardımcı eylem "-etmek" ve "-olmak" her zaman ayrı yazılır. Daha önce söylemişimdir bunu.
"yoketmek, sağolmak, terketmek" değil, "yok etmek, sağ olmak, terk etmek" olmalı. Aslında buradaki yanlış sanırsam ulama yüzünden oluyor, örneğin gördüğüm herkes "bilimadamı" diye yazıyor ama onun doğrusu "bilim adamı"dır.

Bu kuralda bir istisna var, eğer sözcük dil olayına uğruyorsa bitişik yazılır.

keşfetmek (keşif etmek, ünlü düşmüş) hissetmek (ünsüz türemesi olmuş)

Ãƒ?orbada tuzum olsun istedim

by **Possessed** » Mon Jun 01, 2009 12:15 am

Kusura bakma, ilk kez duydum da...

Çok enteresan. Mantığını anlayamadım önce, kavrayamadım

Neyse tamam, pek msn kullanmadığımdan kaynaklanıyor bunlar

Zaten msnde insanlar dili katletme klavuzuna göre yazıyorlar, ilkokul çocuğunun yapmayacağı yanlışlara tanık oluyorum.

1. Yeterlilik bildiren "-(e)bilmek" bileşik eylemini ayrı yazmayın.
"Ola bilir, gele bilirim" değil, "olabilir, gelebilirim" olmalı. Ayıracağız diye uğraşmayın işte, komple birleşik yazın, daha kolay.

2. Olumsuzluk eki ile soru ilgecini çorba etmeyin. Olumsuzluk eki hep bitişik yazılır, soru ilgeci hep ayrı yazılır, karışacak bir şey yok.
"Yapa mazmıyım?" değil, "Yapamaz mıyım?" olmalı. İlk gördüğünüz m harfinden kesmeyin sözcüğü, sonraki harfe de bakın; "-me, -ma" görünce bitişik, "-mi, -mı, -mu, -mü" görünce ayrık yazın. Hatta geçmiş zaman eki "-miş"i bile ayıran oluyor, yuh artık.

3. Yardımcı eylem "-etmek" ve "-olmak" her zaman ayrı yazılır. Daha önce söylemişimdir bunu.
"yoketmek, sağolmak, terketmek" değil, "yok etmek, sağ olmak, terk etmek" olmalı. Aslında buradaki yanlış sanırsam ulama yüzünden oluyor, örneğin gördüğüm herkes "bilimadamı" diye yazıyor ama onun doğrusu "bilim adamı"dır.

Msn deyince benim de aklıma bunlar geldi. Hızlı yazarken doğan klavye yanlışlarını anlayabilirim de bilgisizlikten çıkan yanlışlara uyarımdır bunlar. Bir kere iki kere olmuyor, aynı adam aynı yanlışı her defasında yapıyor.

by **catboy** » Sun May 31, 2009 11:55 pm

Evet, aynen öyle. Gerek duymadım örnek vermeye, zaten hatalı bir kullanım olduğum için hatalı kullanıma teşvik etmeyeyim dedim durduk yere.

Ãƒ?oğu yerde rastlarsınız;

eLLe ile syLar sevgili olarak kaLsaydı ya keşke... (örnek mesela..)

by **Possessed** » Sun May 31, 2009 11:51 pm

catboy wrote:Bir de bu sadece bizim dilimiz için de geçerli değil sanıyorum tüm Latince içerikli dillerde var olan bir kuraldır. Cümlenin başındaki sözcüğün, belli bazı kısaltmaların ve cümlenin herhangi bir yerinde yer alan özel isimlerin ilk harfleri dışında büyük harf kullanımaz, tamamiyle hatalı bir kullanımdır. L harfini de gösteriş olsun diye her seferinde büyük harfle kullanılması da son derece cahilce bir davranıştır.

Tam anlayamadım; yani L harfini gösteriş diye büyük yazmak derken böyLe bir kuLLanımdan mı söz ediyorsun? Ãƒ?rnekLememişsin de... Bu bAşkA bir hArf de olAbilir mi, örneğin burAdAki A gibi...

by **catboy** » Sun May 31, 2009 11:33 pm

Msnde arkadaşlarla konuşurken çok fazla kişinin bazı sözcükleri kullanırken hata yaptığını fark ettim. Bazıları o kadar yanlış kullanılıyor ki artık yanlış olanın doğru olduğu sanılmaya başlanmış. Buraya beni özellikle rahatsız edenleri yazma gereği hissettim...

"Sağdece" (yanlış), "Sadece" (doğru)
"Herkez" (yanlış), "Herkes" (doğru)
"Yanlız" (yanlış), "Yalnız" (doğru)

Bu sözcüklerinin çoğunun yanlış kullanıldığını biliyorsunuzdur zaten ama önemli olan bilmek değil doğrusunu kullanmaktır değil mi?

Türkçede w harfi yoktur, bu yüzden "we" bağlacı da yoktur, o "ve" bağlacıdır olsa olsa.

Bir de bu sadece bizim dilimiz için de geçerli değil sanıyorum tüm Latince içerikli dillerde var olan bir kuraldır. Cümlenin başındaki sözcüğün, belli bazı kısaltmaların ve cümlenin herhangi bir yerinde yer alan özel isimlerin ilk harfleri dışında büyük harf kullanımaz, tamamiyle hatalı bir kullanımdır. L harfini de gösteriş olsun diye her seferinde büyük harfle kullanılması da son derece cahilce bir davranıştır.

Neyse şimdilik bu kadar dostlar! Aklıma geldikçe yazarım...

FrpWorld.Com

Türkçe Yardım Masası

Post a reply

Expand view Topic review: Türkçe Yardım Masası